ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားအျပား ကုမၸဏီဖ်က္ၿပီး လူမြဲစာရင္းခံယူေနရ

ျမန္မာ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအမ်ားအျပား ကုမၸဏီဖ်က္ၿပီး လူမြဲစာရင္းခံယူေနရ

ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အေသးစား၊ အလတ္စား ကုမၸဏီအေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ငန္းရပ္နားကုန္ၿပီး လူမြဲစာရင္းခံယူတဲ့ ကုမၸဏီႀကီး အမ်ားအျပားရွိေနၿပီလို႔ ကုမၸဏီအႀကံေပးဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းရွင္အသိုင္းအဝန္းက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ အဓိကေတာ့ ေဒၚလာကိုတင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ခ်ဳပ္ ကိုင္ထားတဲ့ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ေပၚလစီနဲ႔ သြင္းကုန္ေတြကန႔္သတ္တာ၊ ဘဏ္ေခ်းေငြေတြ ျပန္မဆပ္ႏိုင္တာေတြက အဓိကအေၾကာင္းရင္းျဖစ္တယ္လို႔ သူတို႔ကေျပာပါတယ္။ ရန္ကုန္ကေပးပို႔တဲ့ သတင္း ကိုဝင္းခန႔္ေမာင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ အေမရိကန္ေဒၚလာေပၚလစီနဲ႔ ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္ ကန႔္သတ္ခ်က္ေတြက ကုမၸဏီအမ်ားအျပားကို

လူမြဲခံယူေစဖို႔ ျဖစ္လာတယ္လို႔ လုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။ ဒီရက္ပိုင္းမွာ လုပ္ငန္းႀကီးအမ်ားအျပား ကုမၸဏီဖ်က္သိမ္းလိုက္ၾကၿပီး ေနာက္ထပ္လုပ္ငန္းပိတ္သိမ္းမဲ့ ကုမၸဏီအမ်ားအျပားရွိေနတယ္လို႔ ကုမၸဏီအႀကံေပးလုပ္ငန္း SEZC ရဲ႕ တာဝန္ရွိသူက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ ဖ်က္သိမ္းတဲ့ကုမၸဏီေတြထဲမွာ ျပည္တြင္းကုမၸဏီေတြ အပါအဝင္၊ ျပည္ပကုမၸဏီ အမ်ားအျပားလည္း ပါဝင္ေနတယ္လို႔ သူကေျပာပါတယ္။ ” အားလုံးလည္း ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္ေနာ္၊ ဒီရက္ပိုင္းမွာ ကုမၸဏီေတြက စာရင္းရွင္းလင္း ဖ်က္သိမ္းတယ္ေပါ့

လူမြဲအဆင့္ေတြထိ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္လာၾကတယ္ေပါ့။ အမ်ားႀကီးပဲ ေတြ႔ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္။ ဒါကေတာ့ ဖြက္လို႔မွမရတာေနာ္။ ပ်က္တာေတြက ေတာ္ေတာ္မ်ားလာတယ္ေပါ့ေလ၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ထပ္ပ်က္မယ့္ဟာေတြလည္း ရွိပါတယ္ခင္ဗ်၊ အဲလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။ အဓိက လုပ္ငန္းေတြရပ္သေလာက္ျဖစ္သြားတဲ့ root cause ကေတာ့ ေလးလပိုင္း ၄ ရက္ ေဒၚလာေပၚလစီရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ ကုမၸဏီေတြက ဖ်က္ဖို႔လုံးဝဆုံးျဖတ္လိုက္တာေပါ့။ ပထမတုန္းကေတာ့ သူတို႔ try ၾကည့္ဦးမယ္၊

ႀကိဳးစားၾကည့္ဦးမယ္ ဒီေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ ရပ္သေလာက္ ျဖစ္သြားတာေပါ့။” ကုမၸဏီဖ်က္သိမ္း၊ လူမြဲစာရင္းခံယူတာမွာ ရဖို႔ရွိတဲ့၊ ေပးဖို႔ရွိတဲ့ စာရင္းေတြကို လူသိရွင္ၾကားသတင္းစာထဲကေန ဒီရက္ပိုင္းထဲမွာ ေၾကညာေနတာေတြလည္း ဆက္တိုက္ရွိပါတယ္။ ျပည္ပကို အဓိကဆန္တင္ပို႔ေနတဲ့ ျပည္တြင္းက လုပ္ငန္းႀကီးတခုလည္း အရႈံးေပၚၿပီး ဒီရက္ပိုင္းထဲမွာ လုပ္ငန္းဖ်က္သိမ္းလိုက္ရတယ္လို႔ လုပ္ငန္းရွင္တဦးက ေျပာပါတယ္။ ကုမၸဏီအမ်ားစုက ဘဏ္ေခ်းေငြနဲ႔ အဓိကရပ္တည္ေနတာျဖစ္လို႔ ကုမၸဏီလုပ္ငန္းေသး အမ်ားအျပားက

စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈရဲ႕ဒဏ္ကို ပိုၿပီးခံရလိမ့္မယ္လို႔ ဘုရင့္ေနာင္ပြဲ႐ုံက ပဲပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္တဦး ေျပာပါတယ္။ “ပိုက္ဆံရွိတာက ငါးမူး၊ လုပ္တာက ၁၀၀ ေလာက္လုပ္တာ၊ ဗမာျပည္က ကုမၸဏီေတာ္ေတာ္မ်ာမ်ား အဲလို မ်ားတယ္။ အခုလိုပိတ္ဆို႔မႈေတြ လုပ္လိုက္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲလိုျဖစ္သြားတာေပါ့။ ဆန္ေလာကထဲမွာေတာင္မွပဲ တဝက္ေလာက္က ထိသြားၿပီ။ သူ႔ရဲ႕စည္းစိမ္ဥစၥာက သိန္း၂ ေသာင္းရွိရင္ သိန္း ၅,၀၀၀ ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တာေပါ့။ ဆန္လည္း ႏိုင္ငံျခားမတင္ႏိုင္၊ ႏိုင္ငံျခားသေဘၤာေတြလည္း ျပန္လႊတ္

ေလ်ာ္တဲ့သူကေလ်ာ္၊ ႏိုင္ငံျခားကို အမ်ားဆုံးတင္တဲ့ကုမၸဏီေတာင္ ကြဲသြားၿပီ။ ေဒၚလာထိန္းခ်ဳပ္တာ ထိန္းခ်ဳပ္၊ ရတယ္ ျပႆနာမရွိဘူး။ import ပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ကိုဖြင့္ေပးထားရမွာေလ၊ အျပင္လည္း ဖြင့္မေပးတဲ့အခါက်ေတာ့ အျပင္မွာ ေမွာင္ခိုေတြျဖစ္ ေမွာင္ခိုကမတရားတက္။ အကုန္လုံးေငြရွားပါးၿပီးေတာ့ တက္ကုန္တာေပါ့။ ဒီသေဘာေတြလည္းပါတယ္။” တ႐ုတ္ဘက္က နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးကို ျပန္စဖို႔တာစူေနေပမယ့္ ျမန္မာဘက္မွာ ေဒၚလာနဲ႔သာအေရာင္းအဝယ္ လုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့အတြက္ နယ္စပ္ပို႔ကုန္၊

သြင္းကုန္ကုမၸဏီေတြလည္း လုပ္ငန္းရပ္နားထားၾကပါတယ္။ တ႐ုတ္ေငြနဲ႔ရလာတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ကို အေမရိကန္ေဒၚလာဝယ္ၿပီး ျမန္မာဘဏ္ထဲကို အပ္ေပးရတဲ့စနစ္က ကုန္သည္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီးအမ်ားႀကီး နစ္နာေနတယ္လို႔ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္တဦးက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ ” နယ္စပ္မွာ အခုပိတ္မိထားတဲ့ကားေတြဆိုရင္ ေဒၚလာအစိမ္းေတြ လိုက္ဝယ္ရတာ၊ ကုန္သည္ပြဲစားကေတာ့ တခါပဲအနာခံမွာေပါ့။ သူတို႔တြက္ခ်က္ၿပီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ဟိုဘက္က ဒီလိုျဖစ္တယ္။ ေဒၚလာေၾကာင့္ ဒီလိုမ်ိဳး ငါတို႔က ဆုံးရႈံးနစ္နာမႈရွိတယ္။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ဝယ္တဲ့ကုန္ပစၥည္းက ဒီေလာက္ဆိုေတာ့ ေသၿပီေပါ့ ေတာင္သူေတြပဲ။ အဲဒီေတာ့ ကုန္သြယ္မႈကလည္း ရပ္ေတာ့မယ္၊ ျပည္သူလူထုကလည္း ငတ္ေတာ့မယ္။” ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ကေတာ့ ႏိုင္ငံစီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔ စီးပြားေရးဦးတည္ခ်က္ (၃) ရပ္ကို အေျခခံမူဝါဒေတြခ်မွတ္ၿပီး ဦးစားေပးအစီအစဥ္တိုင္း ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္လို႔ စစ္ေကာင္စီအာဏာယူခဲ့တဲ့ ၁၈ လ ျပည့္တဲ့ေန႔မွာ ေျပာခဲ့တာပါ။ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးကို အဓိကလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ေက်းလက္လူမႈစီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔၊ ျပည္တြင္းထြက္ကုန္ေတြကို ျပည္ပကို ကုန္ၾကမ္းထက္ ကုန္ေခ်ာတင္ပို႔ႏိုင္ေရးကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိတယ္လို႔ သူကေျပာခဲ့တာပါ။ “က်န္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း

ျမႇင့္တင္ေဆာင္႐ြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္မ်ားအတြင္းမွာ ကိုဗစ္-၁၉ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ထိခိုက္ခဲ့ရတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ နာလံထလာေစဖို႔အတြက္ ေခ်းေငြမ်ားထုတ္ေပးခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ သိသာတဲ့တိုးတက္မႈေတာ့ မရေသး ပါဘူး။” အျမန္အက်ိဳးျဖစ္ေစမယ့္ လယ္ယာစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ ေမြးျမဴေရးကို ဦးစားေပးေဆာင္႐ြက္သြားၿပီး ကုန္ေခ်ာထုတ္လုပ္တဲ့ စက္႐ုံ၊ အလုပ္႐ုံေတြ ဒုတိယဦးစားေပးအေနနဲ႔ ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္၊ ေခ်းေငြထုတ္ေပးတာလည္း လုပ္ေဆာင္သြားမယ္လို႔

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က သူ႔ရဲ႕ဩဂုတ္လ ၁ရက္ မိန႔္ခြန္းထဲမွာ ေျပာသြားတာပါ။ ၆ လအတြင္း တိုးတက္မႈရလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ေၾကာင္းလည္း သူကေျပာပါတယ္။ ကိုဗစ္ေရာဂါနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေတြက ေနာက္ျပန္လွည့္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိေနတယ္လို႔ ကမာၻ႔ဘဏ္က အခုႏွစ္ ပထမေျခာက္လရဲ႕ ျမန္မာ့စီးပြားအေရးအေျခအေနကို ခန႔္မွန္းထားပါတယ္။ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ေလ်ာ့သြားေပမဲ့ ႏိုင္ငံျခားေငြအေျမာက္အမ်ား ျပည္ပထြက္သြားတာေၾကာင့္

ႏိုင္ငံျခားေငြ ကုန္ခမ္းတဲ့အေျခအေန (Balance of Payment) ယိုယြင္းလာတယ္လို႔ ကမာၻ႔ဘဏ္က သူ႔ရဲ႕ေျခာက္လပတ္ အစီရင္ခံစာမွာ ေရးသားထားတာပါ။ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ေငြလဲႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္က ေဒၚလာကိုပိုၿပီးရွားပါးေစသလို ပို႔ကုန္ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္အားကို ထိခိုက္ေစၿပီး တခ်ိန္တည္းမွာ သြင္းကုန္ေတြလည္း ျပတ္ေတာက္လာႏိုင္တယ္လို႔ ကမာၻ႔ဘဏ္က သုံးသပ္ထားပါတယ္။

ေလးစားစြာျဖင့္ ခရက္ဒက္ – ဗီအိုေအ

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*